Er zijn bij de gemeente Amsterdam en de politie voorafgaand aan de heftige explosie in Osdorp geen specifieke meldingen binnengekomen over verdachte activiteiten in de kelderboxen. Dat zegt burgemeester Halsema in Het Gesprek met de Burgemeester op AT5. Hoewel buurtbewoners aangeven wel degelijk aan de bel te hebben getrokken, stelt Halsema dat er na een grondige controle op specifieke trefwoorden geen signalen zijn gevonden die de ramp hadden kunnen voorkomen.
Bijna een maand geleden vond er een zware explosie plaats in de Wildemanbuurt in Nieuw-West. De klap in een gebouw vlak bij een flat veroorzaakte enorme schade, honderden omwonenden moesten tijdelijk hun woningen verlaten. In het gebouw zat onder meer een sportschool. Zeven personen raakte gewond, waarvan enkelen zwaar letsel opliepen. Het Openbaar Ministerie liet eerder al weten dat in de kelderboxen voorbereidingen werden getroffen voor het maken van explosieven, vermoedelijk bedoeld voor plofkraken.
“Dit was wel waar wij bang voor waren”, vertelt Halsema over de angst die al langer in de stad leeft voor een dergelijk incident. Volgens de burgemeester had het drama wel veel slechter kunnen aflopen als de explosie op een ander tijdstip had plaatsgevonden, bijvoorbeeld wanneer er meer mensen aanwezig waren geweest in de sportschool.
Na de explosie uitten diverse buurtbewoners hun frustratie en claimden dat zij vooraf meldingen hadden gedaan over verdachte zaken in de kelderboxen. Halsema weerspreekt echter dat er bruikbare informatie is binnengekomen bij de instanties. Zij legt uit dat de gemeente, de politie en Meld Misdaad Anoniem alle systemen hebben nagelopen op relevante steekwoorden, maar dat hieruit niets concreets naar voren is gekomen. Het onderzoek daarnaar loopt overigens nog wel door.
De burgemeester nuanceert de beweringen van de bewoners door te wijzen op het karakter van de meldingen. “Als bewoners overlast hebben gemeld of bewoners hebben gemeld dat lampen het niet doen, dan zijn dat geen meldingen die kunnen voorkomen dat er een explosie plaatsvindt”, legt Halsema uit. Ze zegt dat de politie direct in actie komt als er wél specifieke signalen zijn over de aanwezigheid van explosieven of voorbereidingshandelingen.
Zwijgcultuur
Halsema stelt verder dat het in bepaalde delen van de stad lastig kan zijn te melden door een heersende zwijgcultuur, die soms versterkt wordt door hardnekkige misdaadproblemen of oude familielijnen waar loyaliteit aan elkaar boven de wet gaat.
Om de veiligheid in de toekomst beter te waarborgen, wil de burgemeester kritisch gaan kijken naar het beheer van de kelder- en garageboxen in de stad. Ze is van mening dat deze ruimtes in principe alleen aan de daadwerkelijke bewoners van de panden verhuurd zouden moeten worden om illegale onderverhuur tegen te gaan. “Ik heb geen behoefte om kritiek op de woningcorporaties te hebben, maar ik wil wel met ze in gesprek om te kijken of we daar meer actie op kunnen ondernemen”, besloot Halsema.
Bekijk hierboven het hele Gesprek met de Burgemeester, waarin Halsema ook ingaat op Keti Koti en de drukke zomer in de stad.